?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

В последнее время увлекся историей Рогачева 15-16-го веков. Решил собрать имеемый материал в одном месте.
О достопримечательностях  Рогачева материал взял исключительно из Вики. И начну с
Рагачоўскі замак
И сразу замечание - в начале стать написано - Не блытаць з Замак каралевы Боны.
Існаваў у XVI — 2-й палове XVIII ст. Пабудаваны да 1563 года з дрэва на месцы старажытнага гарадзішча XI ст., на высокім мысе ў сутоках рэк Дняпра і Друці. У 1750—60-я гады замак быў абнесены земляным валам з ровам. Да пачатку 1770-х гадоў замак прыйшоў у заняпад.
Працягваў агульную лінію палацава-замкавай архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага XIV—XVI стст., для якой было характэрна вылучэнне нараднай палацавай пабудовы з абарончай сістэмы.
Замак быў абнесены земляным валам з ровам. Вал існаваў з ХІ ст., але ў 1750—60-я гады быў падсыпаны. Абарончыя сцены мелі выгляд астрога.
У цэнтры дзядзінца стаяў палац — аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак з мезанінам, накрыты гонтавым дахам. Уключаў прыхожую, трапезную, пяць жылых памяшканняў, алькеж, камору, аптэчку, кухню і інш., у мезаніне была зала. Галоўны ўваход аформлены ганкам на слупах, на процілеглым фасадзе — галерэя.
Каля палаца размяшчаліся флігель (восем жылых пакояў, гардэроб, кухня), царква, дом аканома, гаспадарчыя пабудовы. Перад двух'яруснай брамай-вежай цераз роў быў мост на ізбіцах. У браме на першым ярусе былі абапал праезда дзве каморы, на другім — зала, абкружаная галерэяй і накрытая гонтавым дахам.
Вот его рисунок
Літаратура:
Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с.: іл. — ISBN 5-85700-078-5. (В этом источнике статьи и о замке - автор Ю.А.Якимович, и о паласе Боны - автор А.А.Ярошевич).
Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 1: Ад старажытных часоў да другой паловы XVI cт. ; [рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал.рэд.) [і інш.] ; рэд. тома С. В. Марцэлеў, Л. М. Дробаў ; АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мінск : Навука і тэхніка, 1987. — 303 с. : iл. (В этом источнике о рогачевском замке - ни слова!, зато описан палац Боны)
Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 5. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13), С. 198.
Мои замечания:
1. Просмотрел весь список литературы (скачал два из них), нигде нет ссылок на архивные источники - это главный показатель не достоверности исторической информации!
2. Судя по картинке, замок стоял на мысе (горе) у самого слияния Днепра и Друти. Однако, на более поздних планах (схемах) города, от Друти к замковой горе уже имелась пойма реки?! Здесь возможно произошло изменение русла Друти?!
3. Подробное описание строений внутри замка говорит о многом: или оно взято из архивных источников, описавших замок, например инвентарь, или придуманы авторами, где за основу взят какой то другой аналогичный замок.
Но то, что замок был и назначение имел сугубо оборонительное не вызывает сомнений! Только вот зачем авторы пишут о одноэтажном дворце (паласе) внутри - не понятно? Может быть имелся ввиду дом (хата - строение) где принимались гости?
Добавлю, что - апошняе змяненне старонкі адбылося 23:03, 18 лістапада 2016. (могу предположить автора...)
Вторая достопримечательность
Замак каралевы Боны
Замак каралевы Боны — традыцыйная назва палаца, які існаваў у 2-й палове XVI — 1-й палове XX ст. у Рагачове. Сапраўдная дата пабудовы невядомая. У ХІХ ст. выкарыстоўваўся як правіянцкі склеп. (замечу сразу, что на плане города 1780-81 гг. это здание указано как - двухэтажный хлебный магазин)
Мураваны двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак памерамі 21х14 м быў накрыты вальмавым дахам. Вуглы ўмацаваныя магутнымі контрфорсамі, якія па вышыні даходзілі да сярэдзіны другога паверху. У аздабленні фасадаў былі выкарыстаныя элементы рэнесанснай ордарнай пластыкі.
Ніжні паверх, які прызначаўся для службовых пакояў, складалі чатыры аднолькавыя па памерах прамавугольныя ў плане памяшканні, аддзеленыя адно ад аднаго ўзаемна перпендыкулярнымі калідорамi. Залы злучаліся з бакавымі калідорамі шырокімі арачнымі праёмамі. Кожнае памяшканне было перакрыта парай крыжовых скляпенняў, а калідоры — цыліндрычныя. У верхнім паверсе было два вялікіх пакоі.
Найбольш цікавы элементы гэтага будынка — двух'ярусная галерэя-вестыбюль, якая праходзіла з поўдня на поўнач уздоўж галоўнага фасада, звернутага да Дняпра. У сярэдняй частцы галерэя была адкрытай і нагадвала лоджыі італьянскіх рэнесансных палацаў. Яе аздабляла ажурная цыркульная аркада на тонкіх слупах, а ў інтэр'еры — пілястры. У галерэі знаходзілася адкрытая знадворку лесвіца, якая звязвала абодва паверхі.
Вот несколько фотоснимков
Рагачоў |   Рагачоўскі замак. фота Астанковіча 'Замок королевы Боны в Рогачеве' з кнігі 'Верхнее Поднепровье и Белоруссия' Сямёнава, 1905 г.
Фота © Уладзiслаў В. Вепржыцкi
фота Астанковіча 'Замок королевы Боны в Рогачеве' з кнігі 'Верхнее Поднепровье и Белоруссия' Сямёнава, 1905 г.
Рагачоў |   Рагачоўскі замак. Замак у Рагачове. Агульны выгляд
Фота © К. Шастоўскі
Замак у Рагачове. Агульны выгляд
Дата: < 1930
Рагачоў |   Рагачоўскі замак. Галоўны фасад рагачоўскага замка. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Фота © К. Шастоўскі
Галоўны фасад рагачоўскага замка. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Дата: < 1930
Рагачоў |   Рагачоўскі замак. Першы паверх. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Фота © К. Шастоўскі
Першы паверх. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Дата: < 1930
Рагачоў |   Рагачоўскі замак. Другі паверх. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Фота © К. Шастоўскі
Другі паверх. Па абмерах М. Шчакаціхіна
Дата: < 1930
Літаратура:
Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с.: іл. — ISBN 5-85700-078-5.
Гісторыя беларускага мастацтва: У 6 т. Т. 1: Ад старажытных часоў да другой паловы XVI cт. ; [рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал.рэд.) [і інш.] ; рэд. тома С. В. Марцэлеў, Л. М. Дробаў ; АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мінск : Навука і тэхніка, 1987. — 303 с. : iл. - (Делается отсылка на  Николая Щекотихина и его материал, размещенный в журнале "Наш край", 1926 г., №№ 10-11, стр. 26-33)
Апошняе змяненне старонкі адбылося 15:16, 1 лютага 2015.

Мои замечания:
1. И главное - Н.Щекотихин только высказался о том, что данное строение не могло быть главным замковым строением, и в этом смысле распространенное в Рогачеве убеждение, что именно здесь когда то жила королева Бона, не имеет под собой никакого реального обоснования, оно было одним из вспомогательных в составе замка.
2. Дворец/палац  - их предназначение для увеселительной жизни господарей того времени и не только. Но зачем он нужен, если враг тогдашего ВКЛ совсем рядом?! Да и из статьи на ВИКИ о королеве Боне Сфорца не просматривается в ее характере тяги к постройке каких -либо дворцов, хотя по Сети гуляют статьи с упоминанием о том, что королева чуть ли не лично распорядилась построить такой дворец!?

Не буду здесь перечислять все академические издания, в которых рассматривается вопрос об этих двух достопримечательностях города, все материалы размещенные в них почти под копирку описывают  архитектуру дворца. Есть в отдельных изданиях ссылки на планы города, хранящиеся в различных российских архивах.
Но во всех этих публикациях нет самого главного - нет исторической достоверности подтвержденной архивными материалами о времени постройки этих сооружений, а по крепости - времени основания, что и вызывает определенное недоверие к ним.
А по сему - работы у краеведов Рогачевщины не початый край...
Я же начал изучать материалы по Рогачевщине в Литовской метрике, благо в Минске в НИАБ имеется коллекция микрофильмов из РГАДА.

Latest Month

December 2018
S M T W T F S
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

Tags

Powered by LiveJournal.com
Designed by yoksel